قیر 90/15
قیر ۹۰/۱۵ یک نوع قیر به شکل سفت خشک اکسید شده است که حاصل حرارت دادن و هوادهی به قیر ۶۰/۷۰ در برج خلاء پالایشگاه تهران پاسارگاد در دمای 250 درجه در زمان 20 ساعت تولید میشود.
قیر ۹۰/۱۵ حاصل دمیدن هوای گرم به قیر ۶۰/۷۰ میباشد، به آن قیر اکسیده یا دمیده میگویند و نیز چون شکل ظاهری سخت و شکننده و براق است به آن قیر خشک هم میگویند که بسته بندی آن به دو روش قیر کارتنی و قیربشکه ای میباشد .
قیر ۱۵ ۹۰ R اکسیده یعنی دمیدن هوای 230C به قیر نفتی 60 70 وکیوم باتوم در برج خلاء پالایشگاه پاسارگاد با زمان 18 ساعت که آنرا سفت و خشک کند تا به درجه نفوذ 15 و نقطه نرمی 90C سانتیگراد برسد.
قیر 90/15 یعنی محصول دمیدن هوای گرم به قیر ۶۰/۷۰ در زمان 18 ساعت میباشد، قیر نفتی سفت شکننده و براق است در محصولاتی که نیاز به مقاومت بالا در برابر دما دارند مثل صنایع لاستیک سازی، تولید قطعات خودرو، رنگسازی و عایق سازی نوار عایق لوله استفاده میگردد.
آنالیز قیرسفت اکسیده ۹۰/۱۵با علامت R عدد ۹۰ نشان دهنده درجه نقطه نرمی قیر و عدد ۱۵ میزان نفوذپذیری سوزن مارشال در آزمایشگاه میباشد.
سه روش برای تولید قیر سفت دمیده ۹۰/۱۵ وجود دارد:
1- تولید قیر ۹۰/۱۵ بصورت پیوسته (continuous) : در این روش تولید قیر 15/90 قیر 60.70 و یا وکیوم باتوم وارد سیستم تولید قیر سفت پالایشگاه گردیده و اکسیده گردیده بعد از رسیدن به آنالیز قیر دمیده شده 90.15 ، 10.20 و یا 115.15 رسیده و به خطوط مظروف سازی کارتنی و بشکه ای هدایت میگردد.
قیر اکسیده تولید شده در این روش بدلیل دخالت نداشتن آتش مستقیم دارای کیفیت استاندارد ASTM میباشد.
2- تولید قیر ۹۰/۱۵ با افزودن قیر معدنی گیلسونایت (Gilsonite):
این روش خبری از هوادهی و اکسیداسیون نیست و فقط میکس (blending bitumen) انجام میشود، بدین صورت که با افزودن پودر قیر معدنی به قیر وکیوم باتوم که در میکسر قبلا حرارت داده شده، و مخلوط کردن آن محصول قیر سفت بدست میاید که این نوع قیر بصورت کدر و مات بوده و بدلیل وجود خاکستر و گرد و خاک، درجه حلالیت قیر سفت عدد صفر نیست و معمولا بالای یک است، لذا به این نوع (قیر سفت معدنی) و یا (قیر سفت پودری) میگویند و بعلت وجود ناخالصی به هیچ وجه برای تولید محصولات لاستیک ، رنگ سازی، نوارهای آب بند لوله و …. مناسب نمیباشد.
شناسایی این نوع قیر که ارزانتر از قیر سفت خالص با حلالیت 100% میباشد فقط درآزمایشگاه قیر با حل کردن قیر سفت در تتراکلرید کربن Carbon tetrachloride قابل شناسایی است.
3- تولید قیر ۹۰/۱۵ روش سنتی: با هدایت قیر 60/70 به برج ایستاده و حرارت دهی مستقیم در حدود 300 درجه با مشعل و دمیدن هوای کمپرسور و طی مدت زمان 18 تا 20 ساعت قیر سفت تولید میگردد، این روش بعلت حرارت مستقیم مشعل به مخزن، قیر تولید شده دچار سوختگی (پیرشدگی قیر) گردیده و قیر سفت تولید شده بصورت کدر و مات میشود و استاندارد نمیباشد.
قیر سفت اکسیده دمیده ۹۰/۱۵ R با درجه نفوذ ۱۵C و نقطه نرمی ۹۰C که حاصل هوادهی به قیر۶۰ ۷۰ وکیوم باتوم نفتی در دمای ۲۳۰C و زمان ۱۸ساعت تولید میگردد دارای مشخصات سفت، خشک، شکننده و براق و جرم حجمی ۱/۰۳ میباشد.
به دلیل چسبندگی بالا، مقاومت در برابر تغییرات دمایی و دوام طولانی در برابر رطوبت، در تولید آسفالتهای مقاوم و عایقهای رطوبتی استفاده میگردد.
قیر خشک ۹۰/۱۵ به دلیل ویژگی خاص در چسبندگی و عدم رطوبت پذیر بودن، در مقایسه با دیگر انواع قیر تفاوتهایی دارد:
1- به دلیل نقطه نرمی بالا و نفوذپذیری کم، برای شرایط آبوهوایی سخت مناسب است و قیرهای شل مانند ۶۰/۷۰ به دلیل انعطافپذیری بیشتربرای مناطق با دمای معتدلتر مناسب است.
2. بدلیل دوام و طول عمر بالا بیشتر در پروژههای عایقبندی لوله های سیمانی آب و راهسازی در مناطق با شرایط جوی سخت استفاده میشود.
برای تولید قیر ۹۰/۱۵ دمیده اکسیده کارتونی، قیر 60 70 و یا وکیوم باتوم پالایشگاه پاسارگاد استفاده میگردد و میتواند به گریدهای قیر سفت خشک با آنالیز 10/20 و 115/15 نیز اشاره کرد.
